ایران با پیشینه تاریخی و فرهنگی کهن، گورستانهایی را در دل خود جای داده که نهتنها محل دفن مردگان، بلکه روایتگر بخشی از فرهنگ، باورها و سبک زندگی مردمان گذشتهاند. در میان این گورستانها، برخی بهدلیل موقعیت جغرافیایی، نوع سنگ قبرها، نمادها یا آیینهای خاص تدفین، ویژگیهایی عجیب و شگفتانگیز دارند که آنها را از گورستانهای معمول متمایز میکند. در این مقاله، با نگاهی آموزشی و خبری، شما را با عجیب ترین گورستان های ایران آشنا میکنیم؛ مکانهایی که هم میراث فرهنگیاند و هم رازهایی نهفته در دل خاک دارند.
جهت مشاوره رایگان و استعلام قیمت سنگ قبر هرات
گورستان جنها
این گورستان به قبرستان تیس هم معروف است. تیس اسم روستایی تاریخی در شهر چابهار است و در نزدیکی قلعه پرتغالیها قرار دارد. گورستان جنها به خاطر صخرهای بودن زمینش جزو عجیب ترین گورستان ها قرار دارد.
مردم محلی به خاطر قصههای قدیمی باور دارند که این گورستان برای جنهاست. چون باور اینکه انسانهای قدیم با وسایل ابتدایی خودشان این قبرهای عمیق را در دل صخرهها کنده باشند سخت است. بعضی از این گورها هنوز سالم و دستنخوردهاند. بعضیها دلیل واقعی انتخاب این صخره برای دفن مردهها را مقاومت خوب آنجا میدانند.
با این کار از مردههایشان در برابر حوادث طبیعی و یا حیوانات وحشی مراقبت میکردند. قدمت گورستان تیس معلوم نیست. بعضیها بر اساس عمر روستای تیس که به دوهزارسال قبل برمیگردد میگویند تاریخ گورستان هم به همان زمان میرسد.
اهالی آنجا میگویند اگر موقع غروب نزدیک قبرستان باشید جنزده میشوید. اما جدا این این باور محلی، توصیه میکنیم برای بهتر دیدن قبرها و منطقه اطراف، در طول روز به بازدید قبرستان تیس بروید. برای رسیدن به این جای دیدنی باید به غرب روستای تیس در شهر چابهار بروید.
قبرستان تیس فاصله زیادی تا روستا ندارد و مردم محلی برای رسیدن به آنجا راهنماییتان میکنند. بهترین زمان برای بازدید از قبرستان تیس در پاییز و اوایل زمستان است. گردش در این منطقه در بهار و تابستان به خاطر گرمای هوا ممکن است سخت باشد.
عجیب ترین گورستان های ایران
یئری، عجیب ترین گورستان اردبیل
شهر تاریخی یئری در نزدیکی مشکینشهر اردبیل قرار دارد. این شهر جاهای دیدنی تاریخی متنوعی دارد. به خاطر موقعیت استراتژیک خوبی که در گذشته داشته است، قلعهها و بناهای مهمی را در آنجا ساختهاند. عجیب ترین گورستان اردبیل را هم در این شهر پیدا میکنید. در نگاه اول سنگهای عجیب گورستان یئری را میبینید. این سنگها نزدیک سیصدتا هستند که در این قبرستان نصب شدهاند. گفته میشود نمونههای آن در کشورهایی مثل ترکیه هم پیدا شده است.
این مجسمهها نمادی از آدمهای دفن شده در آنجا هستند. به راحتی میتوانید جزئیاتی مثل چشمها و دستها را روی آنها ببینید.
بیشتر بخوانید:
گورستان خالد نبی
گورستان و زیارتگاه خالد نبی در یک منطقه کوهستانی و در فاصله ۹۰ کیلومتری شمال شرق شهرستان گنبد کاووس و ۵۵ کیلومتری شمال شرق شهرستان کلاله و ۶ کیلومتری روستای گچی سو بر فراز قله کوه گوگجه داغ واقع شده است. قله کوه گوگجه داغ در بین مردم به قله قدرت یا گوج (گوژ) به زبان ترکی نیز معروف است.
راه ارتباطی زیارتگاه خالد نبی کوهستانی بوده، ولی از طریق کلاله و تمرقره قوزی تا آن محل راه دشواری در پیش خواهید داشت. به دلیل دوری راه و فقدان وسیله نقلیه و کمبود امکانات رفاهی در محل و همچنین گرمای شدید تابستان و سرمای زمستان، بهترین زمان برای دیدار از آن، ماههای فروردین و اردیبهشت است.
در نزدیکی و پایینتر از بقعه خالد نبی، بقعههای عالم بابا و چوپان عطا و دره پنج شیر و همچنین چشمه خضر دندان قرار دارند. طبق روایات رایج بین اهالی، عالم بابا پدر همسر خالد نبی و چوپان عطا، شبان خالد نبی یا یکی از اولیای گمنام یا یکی از همراهان وی بوده است که همگی آنها مورد توجه و احترام ترکمنها هستند.
در قسمت شرق بقعه چوپان عطا و پیوسته به آن و روی یک رشته تپه ماهورهای خاکی که ارتفاع آنها به مراتب کمتر از ارتفاع محل مرقد خالد نبی است، گورستان عظیمی دیده میشود که حدود ۶۰۰ سنگ مزار استوانهای تا ارتفاع حداکثر ۲ متر در آن به چشم می خورد.
گورستان باغلق جرگلان
باغلق روستایی ترکمن نشین در منطقه جرگلان استان خراسان شمالی است. گورستان روستای باغلق از گورستانهای قدیمی خراسان است و شکل آن متفاوت از آرامگاههای متداول در ایران استگورستان باغلق دور از روستا و بر فراز یک تپه ساخته شده است. در این گورستان مشخصات فرد دفن شده بر روی ستونهای چوبی عمودی ثبت شده است.
عجیب ترین گورستان های ایران
قبرستان دارالسلام شیراز
گورستان دارالسلام شیراز یکی از قدیمی ترین قبرستان های ایران به شمار می رود.
در آن قبرهایی از قرن اول و دوم هجری دیده می شود. با این حال برخی محققان می گویند که قدمت تاسیس این قبرستان به قبل از اسلام می رسد.
دارا السلام در بخش مرکزی شهر شیراز در استان فارس واقع شده است.
قبر های قدیمی با خط های رقاع، کوفی، بنایی، ثلث، نسخ و نستعلیق کنده کاری شده اند و تصاویری از قیچی، شانه، آینه و ابزار شغل های مردگان بر سنگ قبرها خودنمایی می کنند.
قبر افراد سرشناس مربوط به دوره زندیه تا قاجاریه در این آرامگاه دیده می شوند. با این حال، این قبرستان در معرض تخریب قرار گرفته و صدمه بسیاری دیده است.
قبرستان هفتاد ملا
قبرستان “هفتاد ملا” در شهرستان میرجاوه استان سیستان و بلوچستان قرار دارد. این قبرستان با مساحتی بیش از ۵۰۰ متر مربع در سینه کوه ساخته شده است. به نظر میرسد که شکل قبرها از مقبره کوروش الهام گرفته شده باشد. گفته میشود که قبرستان هفتادملا بیش از ۷۰۰ سال قدمت دارد. با این حال برخی مدعی اند که اولین قبرها مربوط به موبدان زرتشتی بوده که پس از حمله اعراب به ایران به این منطقه پناه آورده بودند.
سنتهای تدفین در گورستانهای خاص ایران چه تفاوتی با سایر مناطق دارد؟
1. قرار دادن جسد در فضای باز یا بدون دفن کامل
مثال: گورستان “خفر” در استان فارس
در این روش، جسد را روی زمین یا درون دخمههای سنگی قرار میدادند تا به مرور توسط طبیعت تجزیه شود؛ این رسم برگرفته از آیینهای باستانی مانند زرتشتیگری است.
2. سنگ قبرهای ایستاده با نقشهای انسانی یا حیوانی
مثال: گورستان “شیخ مند” در خراسان
برخلاف سنگهای خوابیده رایج، در برخی مناطق سنگها بهصورت عمودی با نقشهایی خاص نصب میشوند که گاهی باورهای آیینی و شجاعت فرد متوفی را نشان میدهند.
3. دفن اجساد در گورهای چند طبقه یا خانوادگی
مثال: برخی گورستانهای سنتی در گیلان
در این سنت، چند نفر از یک خانواده در یک گور دفن میشوند و لایهلایه روی هم قرار میگیرند که بهدلیل محدودیت فضا یا حفظ انس خانوادگی انجام میشود.
4. استفاده از اشیای شخصی در قبر
مثال: گورستانهای کهن لرستان و ایلام
در این رسم، همراه جسد، ابزار زندگی، زیورآلات یا سلاح قرار میدادند؛ این اقدام باور به زندگی پس از مرگ و نیاز متوفی به وسایل شخصی را نشان میدهد.
5. قبور نمادین بدون جسد (قبور خالی)
مثال: برخی مناطق کردستان
این قبور برای کسانی که جسدشان یافت نشد یا شهید شدهاند ساخته میشود؛ با نیت احترام و یادبود، حتی بدون دفن جسد.
در مجموع، این تفاوتها نشاندهنده تنوع فرهنگی، دینی و تاریخی ایران در آیینهای مرگ و تدفین هستند و هر منطقه بازتابی از نگرش خاص خود به زندگی، مرگ و جهان پس از آن دارد.
💬 سخن پایانی
عجیب ترین گورستان های ایران نهتنها یادگارانی از گذشتههای دور هستند، بلکه آینهای از باورها، آیینها و نمادهای فرهنگی مردمان این سرزمیناند. از گورستان جنها تا قبور عمودی با سنگهای نقشدار، هر یک داستانی متفاوت از مرگ و زندگی بازگو میکند. شناخت این مکانهای خاص، فرصتی است برای درک عمیقتر از فرهنگ تدفین، تاریخ معماری و هویت بومی مناطق مختلف ایران.
امیدواریم که از این مقاله استفاده لازم رو برده باشید.
برای سفارش سنگ قبر خاص و سفارشی با طراحی منحصربهفرد، همین حالا با سنگ مزار محمدی تماس بگیرید و یادبودی ماندگار برای عزیزان خود ثبت کنید
سنگ محمدی | فروش انواع سنگ مزار و سنگ قبری

